Toni Morrison Kimdir?

Toni Morrison dünyanın en ünlü yazarlarından biridir. Oyunlar ve çocuk kitapları yazmanın yanı sıra romanları ona Pulitzer Ödülü ve Başkan Barack Obama’dan Özgürlük Madalyası da dahil olmak üzere sayısız prestijli ödül kazandırmıştır. Edebiyatta Nobel Ödülü’nü kazanan ilk Afrikalı-Amerikalı kadın olarak Morrison’ın çalışmaları bir nesil yazara onun izinden gitmeleri için ilham vermiştir.

Toni Morrison Biyografi

Toni Morrison, 18 Şubat 1931’de Lorain, Ohio’da doğdu. Dört çocuğun ikincisi olan Morrison’ın doğum adı Chloe Anthony Wofford’du. Yarı entegre bir bölgede büyümüş olmasına rağmen, ırk ayrımcılığı sürekli bir tehditti. Morrison iki yaşındayken, ailesinin apartmanının sahibi, kirayı ödeyemedikleri için içerideyken evlerini ateşe verdi. Morrison dikkatini derslerine verdi ve hevesli bir okuyucu oldu. Zekasını münazara takımında, okulunun yıllık kadrosunda ve sonunda Lorain Halk Kütüphanesi’ndeki baş kütüphanecinin sekreteri olarak kullanabildi. On iki yaşındayken Katolikliğe geçti ve Padua’lı Aziz Anthony’ye atfen Anthony ismiyle vaftiz edildi. Daha sonra bu azizden esinlenerek “Toni” lakabını aldı.

Morrison, 1949’da üniversite eğitimi için tarihsel olarak siyahi kökenli bir kuruma gitmeye karar verdi. Howard Üniversitesi’ne gitmek için Washington, DC’ye taşındı. Üniversitedeyken Morrison ırk ayrımcılığını yeni bir şekilde deneyimledi. Üniversitenin Howard Üniversitesi Oyuncuları adlı tiyatro grubuna katıldı ve oyunla sık sık ayrımcılığın yaşandığı güneyi turladı. Ayrıca, ırksal hiyerarşinin ten rengine göre renkli insanları nasıl böldüğüne tanık oldu. Ancak Howard Üniversitesi’ndeki topluluk, çalışmalarını etkileyen diğer yazarlar, sanatçılar ve aktivistlerle bağlantı kurmasını da sağladı. Morrison, İngiliz Dili bölümünden lisans derecesiyle mezun olduktan sonra İngiliz Dili bölümünden Sanat Yüksek Lisansı derecesi almak için Cornell Üniversitesi’ne gitti. 1955’te mezun olduğunda Texas Southern Üniversitesi’nde İngilizce öğretmeye başladı sonrasında Howard Üniversitesi’ne profesör olarak geri döndü. Üniversiteye geri döndüğünde Morrison, genç insan hakları aktivisti Stokely Carmichael’a ders verdi ve eşi Harold Morrison ile tanıştı. Çiftin Harold ve Slade adında iki çocuğu oldu.

Howard Üniversitesi’nde yedi yıl öğretmenlik yaptıktan sonra Morrison, Random House yayınevinin ders kitapları bölümünde editör olmak üzere Syracuse, New York’a taşındı. İki yıl içinde şirketin New York şubesine geçti ve kurgu eserler ile Afro-Amerikan yazarların kitaplarını düzenlemeye başladı. Bir yayınevinde çalışmasına rağmen, Morrison ilk romanı olan En Mavi Göz’ü 39 yaşına kadar yayınlamadı. Üç yıl sonra, Ulusal Kitap Ödülü’ne aday gösterilen ikinci romanı “Sula” yı yayınladı. 1977’deki üçüncü romanıyla Toni Morrison, tanınmış bir isim haline geldi. “Süleyman’ın Şarkısı” eleştirmenlerden büyük beğeni topladı ve Ulusal Kitap Eleştirmenleri Birliği Ödülü’nü kazandı. Kitaplarının başarısı Morrison’ı tam zamanlı yazar olmaya teşvik etti. Yayıncılığı bıraktı ve roman, deneme ve oyun yazmaya devam etti. 1987’de, Afro-Amerikan köle bir kadının gerçek hikayesine dayanan “Sevilen” adlı romanını yayınladı. Bu kitap 25 hafta boyunca çok satanlar listesinde kaldı ve Kurgu dalında Pulitzer Ödülü de dahil olmak üzere sayısız ödül kazandı. 1993’te Morrison, Edebiyat Nobel Ödülü’nü kazanan ilk siyahi kadın oldu. Üç yıl sonra, Ulusal Beşerî Bilimler Vakfı tarafından Jefferson Konferansı’nı vermek üzere seçildi ve Ulusal Kitap Vakfı’nın Amerikan Edebiyatına Seçkin Katkı Madalyası ile onurlandırıldı.

Morrison’ın çalışmaları, Afrika kökenli Amerikalıların yaşamına odaklanması ve ırk ilişkileri üzerine yorumlarıyla yazarları ve sanatçıları etkilemeye devam etti. 1998’de Oprah Winfrey, Morrison’ın “Sevilen” adlı kitabının film uyarlamasının yapımcılığını üstlendi ve filmde başrol oynadı. Filmde ayrıca Danny Glover, Thandie Newton ve Kimberly Elise gibi önemli Hollywood oyuncuları da yer aldı. Bunun ardından Morrison’ın kitapları, Oprah’nın Kitap Kulübü’nde dört kez seçildi.

Yazarlık ve yapımcılık yaparken aynı zamanda Princeton Üniversitesi’ndeki Yaratıcı Yazarlık Programı’nda profesörlük de yaptı. Çalışmaları ona Oxford Üniversitesi’nden fahri doktora unvanı ve Paris’teki Louvre müzesinde konuk küratör olma fırsatı kazandırdı. 2000 yılında Kongre Kütüphanesi tarafından Yaşayan Efsane ilan edildi. Morrison ayrıca, 45 yaşında vefat edene kadar oğluyla birlikte çocuk kitapları yazdı. İki yıl sonra, birlikte üzerinde çalıştıkları son kitabı yayınladı ve aynı ay içinde Başkanlık Özgürlük Madalyası’nı aldı. Haziran 2019’da yönetmen Timothy Greenfield-Sanders, Toni Morrison’ın hayatını konu alan “Toni Morrison: The Pieces I Am” adlı belgeseli yayınladı. Morrison, iki ay sonra zatürreye bağlı komplikasyonlar nedeniyle hayatını kaybetti.

Çeviri: Alexander, Kerri Lee. “Toni Morrison.” Ulusal Kadın Tarihi Müzesi. 2019. www.womenshistory.org/education-resources/biographies/toni-morrison

Toni Morrison Eserleri